Nu we niet samen kunnen vieren, kan je toch via de website mee volgen wat de werkgroep Broederlijk Delen heeft voorbereid. 

 

De blinde ziet. 

Nieuwe inzichten delen en mensen nieuwe kansen geven:

zo ervaart de blinde zijn ontmoeting met

die “sabbatnegerende man van God”.

De blinde wordt sterk.

Deelzaamheid breekt met nutteloze vastheid,

deelzaamheid ontvoogdt.

 

van zand en bron is het verhaal                        

het is van geest en wind                                  

de vasten laait van deelzaamheid                     

waarin je vrede vindt                           

 

bij de muur een blinde man

hij zegt "ik ben genezen" 

het strijken van jouw vingers

heb ik in mijn binnenste gelezen

 

Vrijheid

Africa reconciliated: een beweging van jongeren voor jongeren die gevangen zitten in een sfeer van geweld en uitzichtloosheid

We delen: onmacht – blindheid - genezing’

Soms komt er uit onverwachte hoek iets nieuws en verfrissend binnen.

De klimaatjongeren bij ons, maman Bienvenue in Congo, Herman en Maria José in Colombia, Ndeye in Senegal …

Deze gewone mannen en vrouwen nemen het voortouw, spreken anderen aan, delen hun kennis en inzicht.

Ze verzetten zich tegen onrechtvaardigheid en maken voor hun gemeenschap iets nieuws mogelijk.

 

 

Evangelielezing

Vrij naar Johannes 9, 1-41: de blinde man

Jezus en de leerlingen passeerden een man die sinds zijn geboorte blind was.

De leerlingen vroegen zich af of die blindheid een straf was.

Had de blinde een fout gemaakt, of hadden zijn ouders iets op hun kerfstok?

Jezus antwoordde: "Die man en zijn ouders hebben helemaal niets verkeerd gedaan.

Maar zijn blindheid geeft mij nu wel de kans om jullie te tonen wat God belangrijk vindt.

Want als het voor iedereen donker wordt hebben we een groot probleem...

Daarom breng ik licht in de wereld."

Hij spuugde op de grond en maakte wat modder.

Met deze modder wreef hij de ogen van de blinde in.

"Beste man, ga je wassen in het bad van de Siloam", zei hij. (Siloam betekent: hij die gezonden is)

 

De man ging zich wassen. Daarna kon hij zien!

Zijn buren konden het nauwelijks geloven en ze brachten hem bij de farizeeërs.

Die vonden het hele gebeuren een groot probleem, want alles had plaatsgevonden tijdens de sabbat,en dat was verboden.

Omdat ook zij het verhaal niet geloofden haalden ze de ouders van de man er bij.

Maar die konden alleen bevestigen dat hun zoon inderdaad blind geboren was.

Woedend ondervroegen de farizeeërs de man opnieuw.

Omdat hij vasthield aan zijn getuigenis werd hij weggestuurd

en werd het hem verboden de synagoge nog te betreden.

 

Jezus hoorde hiervan en zocht hem op. Samen hadden ze een goed gesprek.

Toen ze uit elkaar gingen verklaarde de man met overtuiging: "ik geloof in jou!".

"Zo gaat het in de wereld" zei Jezus, "er zijn blinden die gaan zien,

maar er zijn ook mensen die kunnen zien en blind worden".

Een farizeeër die het hoorde reageerde meteen: "Wij zijn zeker niet blind!".

"Als jullie blind waren zou je vrijuit gaan", zei Jezus,

"maar als je denkt dat je echt kan zien, dan scheelt er iets."

 

Lezing Broederlijk Delen zondag 4

Inleiding op de lezing:

Africa Reconciled werd in 2011 opgericht door de jonge activist Pascal Mugaruka. Zijn organisatie geeft vormingen aan jongeren met verschillende sociale, etnische en religieuze achtergronden.

Meer dan de helft van de Congolese bevolking bestaat uit jongeren. Zij vormen een heel belangrijke groep in de Congolese samenleving maar hun stem wordt te weinig gehoord.

Congolese jongeren leven vaak in een gewelddadige omgeving. Er zijn moeilijkheden zoals schendingen van de mensenrechten, werkloosheid en armoede. Gewapend geweld maken deel uit van de dagelijkse realiteit in Congo. Opgroeien in zo’n omgeving leidt tot frustratie, protest en zelfs geweld bij jongeren.

Het project rond actieve geweldloosheid vond plaats in een bewogen verkiezingsperiode. Dat is niet toevallig. In die context zijn jongeren nog meer dan anders een doelwit voor manipulatie door politici van de meerderheid en de oppositie. Ze worden door hen aangemoedigd om geweld te gebruiken tegen rivaliserende groepen.  

In totaal namen 72 jongeren deel aan de vorming. Na de vorming willen de jongeren meer dan ooit zich geweldloos engageren voor positieve verandering in Congo.

Door zich te richten op de jonge generatie gaat Africa Reconciled in tegen stemmen die geweld promoten bij kwetsbare jongeren in Oost-Congo. Het team van Pascal Mugaruka werkt rond vrede, verzoening en mensenrechten. Het ontwikkelde expertise in actieve geweldloosheid om jongeren te motiveren om zich vreedzaam te engageren voor sociale verandering.

 

 

De jongeren komen regelmatig samen om informatie uit te wisselen over de politieke, sociaaleconomische en veiligheidssituatie in hun regio.

Geweldloosheid is een waarde die we moeten uitdragen. Het is de erfenis van Nelson Mandela, Martin Luther King en Jezus Christus. De wereld heeft zo’n mensen hard nodig.

We luisteren nu naar Pascal Mugaruka. Zijn boodschap klinkt misschien wat idealistisch en naïef, maar Pascal Mugaruka is vastberaden.

 

               

 

Lezing: Pascal Mugaruka aan het woord

(gebaseerd op een artikel van Broedelijk Delen)

Oost-Congo wordt al een kleine 20 jaar verscheurd door een bloedige burgeroorlog, een uitloper van de volkenmoord in buurland Rwanda, in 1994. De oorlog heeft al miljoenen levens geëist, niet alleen door het geweld, maar ook door ziekte en ontbering.

Het probleem van Congo is ook de Congolezen zelf. Al te vaak wijzen ze naar het buitenland als schuldige voor de oorlog in ons land. Maar het zijn wel vaak de Congolezen zelf die moorden en verkrachten. Als een Rwandees je geld geeft om iemand te doden, dan is het je eigen keuze als je daarop ingaat.

Ik wil verandering bij de Congolese jongeren, want het zijn zij die geronseld worden door allerlei gewapende milities. Als je bewust bent, zegt je “nee” tegen de milities. We kunnen “nee” zeggen en wij, jongeren, zijn de meerderheid. Dan moet de minderheid buigen.

Wij houden conferenties in ons land. Onze jongeren maken andere jongeren bewust van hun Congolese identiteit. Wij kennen een enorme diversiteit, met meer dan 400 verschillende stammen. Als iedereen zich daarvan bewust wordt, ontstaat het beste medicijn tegen stammentwisten.

Congolezen vechten onder elkaar omdat ze hun nationale identiteit kwijt zijn. De bewustmakingscampagne bij de jongeren is bedoeld om een eind te maken aan oorlog en geweld. Bewustwording is het recept.

Veel Congolezen hebben gestudeerd, sommigen zelfs in Europa. Maar vaak ontbreekt het hen aan ethiek en moraliteit. Hoe komt dat dan, is onderwijs niet een sleutel tot meer succes in het leven?

Over tien jaar zal je echte vooruitgang zien. Mochten ze mij ooit willen elimineren, mijn geest zullen ze nooit kapot krijgen. Ik plant als het ware het zaad van de verandering. Ik zie de planten groeien, en op termijn krijgen we heel nieuw regenwoud.

 

Duiding door Ignace:

Het evangelieverhaal van vandaag is heel bijzonder.

Centraal staat een man die vanaf zijn geboorte blind was. Maar de man kan, dank zij Jezus, opnieuw zien waar het op aan komt. De man is laaiend enthousiast, hij getuigt van zijn genezing, hij verdedigt zijn visie, hij durft in te gaan tegen de hevige kritiek, hij buigt niet en vindt uiteindelijk zijn steun en geloof in Jezus.

Vriend en vijand is verrast hoe hij getuigt over de waarheid. Zijn buren en vrienden herkennen hem niet meer als de man die ooit blind was. Ze willen het niet opnemen voor hem, een man die zich aan de afgrond van de maatschappij waagt. Wat hebben ze erbij te winnen, ze kunnen met hem eerder verliezen. Ook de ouders van de man houden zich stil uit angst om uitgesloten te worden uit de maatschappij. De behoeders van de wet en de farizeeën staan allen zeer sceptisch en daarna zelfs zeer vijandig tegenover deze situatie.

Zij laten niet af om deze genezing om verschillende redenen in vraag te stellen. Deze man werd bevrijd van zijn blindheid. Maar deze genezing kan niet van God komen want Jezus is slechts een onruststoker die zondigt op Sabbat. Dit verhaal past niet in hun denken en de gevestigde waarden. De leiders van het volk zijn verblind door hun eigenbelang. Wie niet denkt zoals zij en wie niet past in hun religieuze orde, moet geweerd worden en zelfs buiten gezet worden.

Het hele verhaal mondt uit in de vraag: wie is er nu eigenlijk blind? en wie ziet waar het echt om gaat? Wie heeft het aan het rechte einde? Niet eenvoudig wanneer je er middenin zit.

Maar voor Jezus gaat de “mens” voor op verkrampte wetten en regels. Jezus doorbreekt een dodelijke cirkel van isolement en beschuldiging. Jezus brengt genezing, perspectief en vrijheid. Hij is vrij van de gangbare manier van denken. De ogen van de blinde gaan meer en meer open voor de reddende boodschap van Jezus en hij besluit om Jezus te volgen.

 

Dit verhaal stelt ons de vraag of wij wel op de juiste manier kijken naar de anderen en naar de werkelijkheid rondom ons. We worden vaak geconfronteerd met andere opinies, levenswijzen, met andere zienswijzen, andersgelovigen. Hoe gaan wij daarmee om? Staan we daarvoor open? Of keuren we het af omdat het niet past in onze manier van denken?

Zoals die blinde man tot nieuwe inzichten komt en ze verdedigt, zo is de vasten voor ons een periode waar we uitgedaagd worden om onze visie op de dingen in vraag te stellen.

Wie heeft nu eigenlijk gelijk? Houden we niet te veel vast aan oude ideeën en privileges? Durven we toch eens verder te kijken en te luisteren naar andere visies en overtuigingen? Kunnen we nieuwe inzichten delen? Kunnen we naar nieuwe inzichten luisteren? Kunnen we attent zijn voor mensen die getuigen van hun inzicht en hen een kans geven?

Zo konden we daarnet luisteren naar een verhaal uit Congo.

Al 20 jaar is Oost-Congo het strijdtoneel van gewapende conflicten. Het lijkt uitzichtloos. Het Vredesakkoord van Addis Abeba kwam in 2013 tot stand om komaf te maken met de aanhoudende conflicten en onveiligheid. Maar de Congolese staat en de vredesmissie van de Verenigde Naties slagen er niet in om de rebellengroepen te ontwapenen. Het lijkt niet te lukken om orde op zaken te stellen. De burgerbevolking is daar het grootste slachtoffer van.

Ook vandaag nog terroriseren tientallen Congolese rebellengroepen, met honderd tot enkele duizenden strijders, gebieden in Oost-Congo. Ook rebellen uit de buurlanden Rwanda, Oeganda en Burundi zaaien terreur. De groepen worden vaak gestuurd door militaire en politieke leiders. De Congolese overheid slaagt er niet in om haar bevolking te beschermen tegen de rebellen. Dat gebrek aan staatsgezag is voor rebellengroepen een belangrijke voedingsbodem, net zoals illegale ontginning van natuurlijke rijkdommen en de uitzichtloze toekomst voor vele jongeren.

De jongeren voelen zich onmachtig om in te gaan tegen al dat geweld. Opgroeien in zo’n omgeving leidt onvermijdelijk tot geweld bij jongeren. Dit is het enige patroon dat ze hebben gezien engeleerd. De grote armoede drijft jongeren vaak ten einde raad in de armen van gewapende milities.

En dan horen we het verhaal van Pascal Mugaruka. Met zijn visie van geweldloosheid wilt de jonge activist het tij in Congo doen keren. Hij komt los van de heersende trends van geweld en pessimisme. Met zijn project en zijn team Afrika Reconciled wil hij jongeren motiveren om zich meer dan ooit geweldloos te engageren voor een positieve verandering in Congo.

Zijn team werkt rond vrede, verzoening en mensenrechten. Een nieuw inzicht dat stoot tegen veel weerstand, maar hij getuigt met overgave. Hij is als de blinde die vol overtuiging zijn visie verdedigt. Deze beweging brengt vrijheid voor Congolese jongeren die gevangen zitten in een sfeer van geweld en uitzichtloosheid.

De jongeren komen in kleine groepjes regelmatig samen om informatie uit te wisselen over de politieke en sociaaleconomische situatie en over de veiligheid in hun regio. De organisatie creëert ruimte voor dialoog tussen Congolese jongeren uit verschillende regio’s, etnische groepen en religies. Africa Reconciled brengt jonge lokale leiders samen om een gezamenlijke toekomstvisie uit te werken voor hun land en om hen duidelijk maken dat hun generatie mee de toekomst van Congo kan bepalen.

Als je de jongeren vraagt wat ze dromen, dan antwoorden ze bijna unaniem: we dromen van vrede en van een job. De jongeren gaven een duidelijke boodschap aan de nieuwe president Félix Tshisekedi: investeer in veiligheid, jobs en sociale voorzieningen. De jongeren kunnen enkel hopen dat de nieuwe president zal luisteren naar de schreeuw van het Congolese volk, de schreeuw voor positieve verandering in Congo.

Geweldloosheid is een waarde die Pascal Mugaruka met zijn team en samen met de jongeren wil uitdragen. Hij inspireert zich op de erfenis van Nelson Mandela, Martin Luther King, de blinde in het evangelieverhaal van vandaag en Jezus Christus zelf. De wereld heeft zo’n mensen hard nodig. Stuk voor stuk mensen die met hun visie in donkere tijden, kleine stappen durfden zetten om mensen te bevrijden van alle heersende overtuigingen in en met het gevaar om hun leven daarbij te verliezen. Deelzaamheid en inzet van enkele mensen die leidt tot vrijheid voor velen. 

En wij, staan wij open voor de blinde langs de weg die getuigt van nieuwe inzichten?

Zo heb je de discussie over het klimaat. De laatste jaren werd steeds meer duidelijk dat het klimaat een belangrijke impact heeft op het welzijn van de mensen in het Zuiden. Onze manier van leven bepaalt het leven in het Zuiden. We komen tot het besef dat we de aarde met elkaar moeten delen, dat de aarde een gemeenschappelijk goed is waar we samen moeten voor zorgen. Zo komt de problematiek van het Zuiden heel dicht bij ons. Zo wordt de problematiek van het Zuiden plots een problematiek van het Noorden.

We zingen van die visie in ons vastenlied: we kijken naar dezelfde sterren en we warmen ons aan éénzelfde zon, we zien uit naar een gedeelde toekomst, zelfde doel en zelfde bron.

Verschillende mensen voor ons ijverden voor de leefbaarheid op onze aarde, maar werden ze gehoord?

Eén van hen was Mahatma Ghandi. Al in 1947 zei hij het volgende: “De aarde kan in ieders behoeften voorzien, maar niet in ieders hebzucht.”

Robert Kennedy zag in 1968 in dat economische groei niet de oplossing was. “Het bruto nationaal product meet vanalles, behalve dat wat waardevol is in het leven.”

Een tijd lang werd gehoopt dat de economische groei ten goede zou komen van het Zuiden. Maar de verhoopte positieve effecten van economische groei op het leven van mensen in armoede zijn uitgebleven. De ongelijkheid neemt bijna overal toe. De rechten van vele mensen wordt geschonden. De economische groeiobsessie botst op haar sociale en ecologische grenzen.

Paus Franciscus zegt in 2015 in zijn encycliek dat de grenzen van onze groei overschreden worden ten koste van menswaardig bestaan. “Het is onhoudbaar dat er mensen zijn die almaar meer consumeren en vernietigen, terwijl anderen geen menswaardig leven kunnen leiden.”

Jongeren proberen het klimaatthema heel concreet op de agenda te zetten maar voelen zich niet gehoord.

Al deze mensen ijveren voor hun visie maar voelen zich als de man die ooit blind was en veel tegenkanting krijgt over zijn nieuwe inzichten. Ze krijgen niet de navolging die ze hopen. Zoals de blinde in het evangelieverhaal kunnen ze hun omgeving niet overtuigen van hun idee en overtuiging.

Ondanks alle tegenstand, ontkenning en onverschilligheid krijgt het klimaat gelukkig alsmaar meer de aandacht die het verdient. Deelzaamheid en Broederlijk Delen zijn een deel van de oplossing. Onze solidariteit over de grenzen heen is essentieel in de groei naar een duurzame planeet.

We moeten op zoek gaan naar een juiste evenwicht. Een evenwicht tussen enerzijds de ecologische draagkracht van de aarde en anderzijds het sociale welzijn van iedereen op alle mogelijke vlakken.

Onze planeet gezond maken en dit evenwicht terugvinden, vergt het omkeren van vele trends. Een koerswijziging die een grondige transitiefase in de mondiale samenleving vraagt.

Beetje bij beetje worden we ons bewust hoe ver dit zou moeten gaan. Wij weten dat we het voortouw moeten nemen door minder te produceren en minder te consumeren. Dit staat haaks op de realiteit van het westen.

 

We kunnen ons alvast inspireren in het idee van Buen Vivir. Buen vivir, het goede leven, is een beweging die ontstaan is in de Andeslanden. Het is een mengeling van de spiritualiteit en tradities van de inheemse volkeren met invloeden van moderne sociale bewegingen. Ze gaat uit van de nauwe band tussen de mens en de natuur. Buen vivir gaat uit van het voldoen aan de menselijke behoeften vanuit soberheid. De mens staat niet centraal, wel de band met de natuur en de kosmos.

“We delen deze planeet, onze thuis, met miljoenen soorten.

Rechtvaardigheid en duurzaamheid vereisen beide dat we enkel de natuurlijke rijkdommen gebruiken die we echt nodig hebben.” Vandana Shiva, Indiase wetenschapper en activiste

Jezus wil van ons nieuwe vrije mensen maken en wil ons verlossen van onrechtvaardige regels. Verschillende mensen voor ons probeerden met hun visie een bevrijdend en genezende spoor te trekken. De vastentijd is een goed moment om ons daardoor te laten inspireren en misschien nog meer te kiezen voor het spoor van de deelzaamheid.

 

*******************************************************************************************************************************************************